Welke Italiaanse techniek past waar?
Marmerstuc, kalk en een naadloze afwerking lijken op een foto op elkaar, maar ze gedragen zich helemaal anders zodra er water, licht of een poetsdoek bij komt.
Klanten sturen mij vaak een foto met de vraag welke techniek dat is. Meestal is het antwoord: het kunnen er drie zijn, maar niet op dezelfde plaats. Het verschil zit niet in het uitzicht, het zit in wat de muur nog mag doen nadat ik weg ben.
Kalk laat de muur ademen
Kalk hardt niet uit door te drogen. Gebluste kalk neemt koolzuurgas uit de lucht op en wordt daarbij opnieuw kalksteen. Dat proces heet carbonatatie en het gaat traag door, weken na de dag dat de muur droog aanvoelt. Wat je overhoudt is een minerale laag zonder gesloten kunststoffilm, dus waterdamp uit de muur kan gewoon weg.
Daarom is kalk zo sterk op oud metselwerk en op kalk- of kleipleister. De muur mag vocht opnemen en terug afgeven zonder dat er iets loskomt. Bijkomend voordeel: verse kalk is sterk basisch, en schimmels en algen overleven dat niet. Boeren wisten dat al lang voor er verf in potten bestond.
De keerzijde hoort er eerlijk bij. Kalk is poreus en dus niet zomaar afwasbaar. In een woonkamer of slaapkamer is dat geen probleem, in een keuken of een gang wel. Daar zet ik er een impregnatielaag op, en dan blijft het uitzicht mat maar wordt het vlekbestendig.
Marmerstuc gaat over diepte
Marmorino en stucco veneziano zijn kalkpasta's met fijngemalen marmer erin. Ze gaan in dunne lagen met het stucmes op de muur en worden daarna gepolierd. Onder die druk gaat het marmerpoeder dichtliggen, en zo ontstaat de satijnglans die je met geen enkele verf nabootst.
Dat is meteen waarvoor je ze kiest: niet om een muur te beschermen, wel om er diepte in te leggen. Zet zo'n wand daar waar licht langs strijkt, want de hele techniek leeft van de lichtinval.
Een naadloze afwerking sluit af
Een naadloos systeem werkt precies omgekeerd. Flinterdunne lagen met het truweel tot twee à drie millimeter, polieren, en daarna de beschermlagen die het geheel dichtzetten. Het resultaat is één doorlopend vlak zonder voegen, en dat is waarom het in badkamers zo populair is: er is geen enkele lijn waarin vuil of schimmel kan gaan zitten.
Die dichte afwerking is meteen de grens. Zo'n systeem wil een ondergrond die niet meer werkt en die droog is. Bij opstijgend vocht of op een muur die nog beweegt, ga ik dat niet plaatsen, hoe graag je het ook zou willen. Dan lost het de oorzaak niet op en zie je binnen het jaar haarlijnen.
De keuze in één zin
Een muur die moet ademen krijgt kalk. Een wand die vooral mooi moet zijn krijgt marmerstuc. Een oppervlak dat water en poetswerk moet verdragen krijgt een naadloos systeem. En als je twijfelt: laat mij eerst komen kijken naar de ondergrond, want die beslist mee.